Zo Gezegd
Waarmee nog niet alles gezegd is.

Idealisme

Gisteren werd op twitter gesproken over de vraag of de kiezer handelt vanuit een altruïsme of een egoïsme - als ik het zo mag noemen. Met de kiezer wordt dan uiteraard de goede kiezer bedoelt. Diegene die zijn verantwoordelijkheid opneemt, en stemt voor diegenen die hij zijn stem waard(ig) acht - uiteraard niet diegene die willekeurig bolletjes kleurt, of die hetzelfde doet als zijn ouders, gewoon, omdat wat zijn ouders doen wel goed zal zijn. Ik heb het dus over de kiezer die nadenkt waarop hij stemt.

Als die idealistite nadenkt waarop hij stemt, denkt hij dan na over zichzelf (waar zou ik het meest voordeel bij halen?) of over anderen, daarbij zichzelf in de schaduw zettend (waar haalt de andere het meest voordeel bij?). Het antwoord is overduidelijk dat hij stemt voor wat volgens hem de maatschappij op zijn geheel ten positieve kan beïnvloeden. Rest echter het punt, wil hij de maatschappij beïnvloeden ten behoeve van de andere, of ten voordele van zichzelf?

Ik heb er vannacht écht over liggen nadenken. Misschien hebben we hier met een soort utilitarisme te maken. Ik denk dat de rasechte, zuivere idealist enkel kijkt naar wat voor zo veel mogelijk mensen zo veel mogelijk goed oplevert, en zichzelf zonder problemen in de categorie ‘pechvogel’ kan plaatsen, waartoe die maatregel toevallig geen goeds oplevert. Maar langs de andere kant, misschien ziet hij er op lange termijn voor zichzelf ook wel voordeel in. Want uiteindelijk maakt hij hoe dan ook deel uit van diezelfde samenleving. En zoniet hij, zijn kinderen dan misschien. En zijn kleinkinderen. En zijn achter… Enfin. Je begrijpt wat ik bedoel. Hoewel zijn beslissing op korte termijn, op een bepaald gebied misschien een directe negatieve invloed zal hebben op zijn leven, is de kans goed bestaande dat het achteraf positief uitdraait. Maar die kans is er toch ook niet altijd?

Misschien kunnen we hier Levinas te berde brengen. Levinas, die het had over de totaliserende ik. Slechts één ‘ding’ ontsnapt aan dit totaliseren, en dat is de ander. De ander verschilt fundamenteel van het ik, en kan niet getotaliseerd worden, niet gecontroleerd. Door de ander moet het ik zich laten raken. Hij mag hem niet proberen te begrijpen - begrijpen is immers een eerste stap naar totalisatie, en zodra de ander merkt dat het ik hem probeert te totaliseren, zal hij zichzelf afschermen. Het ik moet zich ervoor openstellen, en zich er face-à-face door laten raken. De ander is een weerloos schepsel, een weerloos wezen, dat een appel doet op de verantwoordelijkheid van het ik. Een individueel appel, een individuele roep. Een roep die enkel naar het ik gericht is, naar niemand anders.

En waarschijnlijk is dat wat de idealist doet: zijn verantwoordelijkheid opnemen, maar tegelijkertijd proberen alles te totaliseren. Niets berekening wat het meest mensen het meest voordeel aanbiedt: de ware idealist laat zich raken door de ander. En de combinatie van wie die ander is, welk appel hij plaatst, en hoe het ik dit appel interpreteert, bepaalt de ideologie van het ik - met andere woorden, bepaalt hoe hij zal proberen zijn verantwoordelijkheid op te nemen en aan dit appel te voldoen. Rest nog altijd de vraag wat het ik in uiterste situatie zal verkiezen: zijn verantwoordelijkheid opnemen en aan het appel beantwoorden, of de wereld aan zichzelf onderwerpen. Of bestaat het toch dat ze altijd allebei kunnen gecombineerd worden?


Those who would sacrifice liberty for security deserve neither.

(Diegenen die vrijheid zouden opofferen voor veiligheid verdienen geen van beide.)


Benjamin Franklin

Verkiezingskoorts

 

Ik zeg het u op voorhand, in deze post kunnen ernstige typefouten staan. How comes? Omdat ik momenteel aan het typen ben vanop mijn allernieuwste speeltje, zijnde een ipod touch. En diegenen die zelf zo’n toestel hebben zullen volgens mij kunnen bevestigen dat, vooral in het begin, het niet eenvoudig is om met zo’n toestel te typen. Maar zoals bij de meeste dingen baart naar het schijnt ook hier oefening kunst, dus zal ik maar al beginnen oefenen en deze post ermee intypen. Deze post waarvan u het onderwerp misschien kunt raden. Als u me kent zou u dat op zijn minst moeten lukken. Er zijn namelijk verkiezingen opkomst, en dan hou ik ervan om mijn visie op het verloop van die verkiezingen, wat die ook waard moge zijn, luidkeels te verkondigen op deze blog.

Gisteren zat ik op de bus op de terugweg van Londen, en toevallig was het onderwerp op de verkiezingen en de politiek gevallen. Diegenen die mijn twitter al langer volgen, zullen waarschijnlijk wel al weten hoe jammer ik het vind dat ik nog niet mag gaan stemmen, of me kandidaat mag stellen op een lijst, of enigszins mijn stem laten gelden op het politieke toneel, naast mij, lidmaatschap van een partij dan. Maar als ik dan hoor welke onzin sommigen die wel al mogen stemmen uitkramen, dan eet ik bijna mijn nagels op van ‘colère’. Het groter deel heeft nog geen flauw benul op welke partij ze zullen stemmen. En als ze het wel al weten, en ik vraag waarom ze net op die partij willen stemmen, krijg ik meestal hetzelfde antwoord: omdat ze iemand kennen die in die partij zit. Alstublieft mensen, als u op een partij wilt stemmen, doe dat dan voor de ideologie, of omdat u een kandidaat op de lijst werkelijk die plaats waard vindt. Niet omdat iemand u opdraagt of onder morele druk zet of whatsoever, in het stemhokje doet u wat u wilt. En als u kunt doen wat u wilt, doe dat dan verantwoord: zorg dat u weet waarop u stemt - lees boeken, lees blogs, lees websites. En stem dan alstublieft niet op plat populistische partijen zonder ideologie, of die totaal onhaalbare dingen beloven, of die zich op één subject concemtreren en al de rest van dat ene iets laten afhangen. Stem op een partij met een ideologie waar u zich in kunt vinden, en met een sterk en haalbaar programma. Welke partij dat is, moet u zelf uitmaken.

En dan zou ik het ook eens willen hebben over de twitterboom die we bij politici zien. Bij de vorige verkiezingen had ik reeds mijn lof uitgesproken over politici die twitteren. Maar tot mijn grote ergernis heb ik toen moeten vaststellen dat het in vele gevallen na de verkiezingen gedaan was met tweets de wereld insturen, helaas. En daarom zou ik in deze post alle politici die twitteren plots wel de moeite waard vinden om hun tijd aan te besteden willen vragen om dit ook zo te houden na de verkiezingen. Want we weten allemaal hoe het overkomt als je voor de verkiezingen plots hip en consoorten wordt, maar dat erna niet langerde moeite acht. Als je voor de verkiezingen naar de kiezer luistert en ermee in discussie treedt, maar dat na de verkiezingen niet langer nodig acht. Dus alstublieft, als u niet van plan bent om er na de verkiezingen mee verder te gaan, begin er dan ook niet aan.

Ziezo, dat is er dan ook alweer uit. Er volgt gegarandeerd meer over de verkiezingen, want verkiezingen doen vreemde dingen met mensen, en in het bijzonder met politici.


archives / rss